HET FORUM VAN TRAJANUS

Dit forum is gebouwd tussen 107 en 113 n.Chr. Het is het laatste grote keizerlijke forum dat is ontworpen ter vergroting van het bestuurlijke en politieke centrum van Rome. Door de eeuwen heen werd het forum bewonderd door bezoekers vanwege zijn imponerende afmeting en het meesterlijke compositionele evenwicht. Het was speciaal door de beroemde keizerlijke architect Apolodorus van Damascus ontworpen met als doel het tot een homogeen complex te maken. De heuvelrug die het Capitool met de Quirinaal verbond, moest worden afgevlakt, omdat er anders gezien de dichtheid van de gebouwen niet genoeg ruimte zou zijn geweest. ook nu nog vormt de Zuil van Trajanus het buitengewone bewijs van de oorspronkelijke hoogte van de heuvelrug. Het complex werd gebouwd op enigszins verheven terrassen waarop de monumenten werden geplaatst. Het plein, dat circa driehonderd meter lang was, kon worden betreden vanaf het Forum van Augustus via een boog met een attiek en muren met zuilen ernaast. Aan de twee lange zuilen bevond zich een portiek met daarvoor twee trappen, die waren verfraaid met standbeelden van verschillende figuren. Op de hoge attiek werden sculpturen van Dacische gevangenen afgewisseld met schilden met koppen. Achter de portiek, de een voor de andere, bevonden zich twee grote halfronde exedra's. In het midden nam het ruiterstandbeeld van de keizer een centrale plaats in. Achter op het plein verrees de Basilica Ulpia. Trajanus gebruikte het Forum van Augustus duidelijk als voorbeelden presenteerde zichzelf zo als de voortzetter van de politiek van Augustus. Vergeleken met eerdere modellen was de Basilica Ulpia echter enigszins vernieuwend. In het ontwerp dat was gebruikt, volgde men nauwgezet het militaristische beleid van de keizer: dit betrof de ordening van de gebouwen, die leek op de structuur van militaire kampen, met een plein in het midden; een basiliek (de Basilica Ulpia) naast het heiligdom van de legioenvaandels (Zuil van Trajanus) en een plaats voor de militaire archieven (de twee bibliotheken). Het is bekend dat het forum meerdere functies had. Hier werden wetten afgekondigd en door de keizer congiaria (gelddonaties) geschonken aan het volk. Er bevonden zich hier ook onderwijsinstellingen.